|
از اتاق مفاهمه تا كانون هاي تفكر اتاق فكر چيست و چه وظايف و كاركردهاي مشخص دارد؟ اتاق فكر در نگاه نخست به دو بخش بومي و غير بومي تقسيم مي شود. اتاق فكر غير بومي اتاق فكر انتظار است كه مدل سازمان يافته آن موسسه رند يا بنياد نو محافظه كاران است. اين اتاق منتظر پرسش يا طرح مسئله اي است كه به آن ارجاع شود تا در صدد پاسخ گويي برآيد يا راه حلي براي مسئله پيدا كند.
مسئله اتاق فكر بومي مسئله مفاهمه هاي فكر مي باشد. اين اتاق سه دوره متفاوت را گذرانده كه شامل مفاهمه فكر، منطق بنيادين فكر و پژوهشهاي فكرحكومتي، كه مباحث هر دوره در كتاب مستقلي مطرح شده است. شناسايي اتاق فكر مانند هر چيز جديدي بسيار دشوار و در عين حال كاري ممكن است. اتاق فكر مركزي براي شناسايي فكر پژوهان ، فكر ستانان و فكر سازان است. در اين حلقه استراتژيستي، براي مفهوم ستاني و مفهوم سازي در جهان واقع و در حوزه انساني فكر ورزي صورت مي گيرد. اتاق فكر ما را به فكر پيوند مي دهد، ولي به جاي ما فكر نمي كند. يعني با تاسيس اتاق فكر مسئله فكر كردن فراموش نمي شود، چون اتاق فكر فقط راهنمايي براي فكر كردن است .اتاق فكر جايي براي ايستادن، نشستن و سكونت كردن نيست و راهي براي رفتن است. خانه يا پارك نيست، جاده است. بنابراين تاسيس اتاق فكر بدون پشتوانه مفاهمه فكر و منطق بنيادين فكر ممنوع است. وظايف اتاق فكر شامل اصالت بخشيدن به روش در چگونگي فكر كردن، اعمال روش جمع انديشانه در جامعه فكري، تجميع دانايي هاي مختلف در پرتو افكار متناظر، بهره گيري از استراتژيست هاي فكر در سياست پژوهي و استفاده از خردمندي روشن انديشان است. كاركردهاي اتاق فكر چند جانبه است: 1- ايده سازي، نظريه پردازي در زمينه سياست پژوهي و فرهنگ سازي فكر براي ايجاد تفاهم منطقي در جامعه فكري. 2- تصميم سازي استراتژيك در سياستگذاري و اعمال مديريت علمي بر پايه نو انديشي. 3- ارائه استراتژي مشخص براي شكل گيري سياست ها در قلمرو دولت، حكومت و جامعه سياسي. 4- احياي منطق بنيادين فكر بر پايه فلسفه فكر براي تعامل افكار متناظر حكومتي. 5- ارتقاي فرهنگ فكر در جامعه فكري براي احياي منطق علم و به وجود آوردن دانش بنيادين. كانون هاي تفكر چيست؟ و چه اصولي بر آنها حاكم است؟ كانون هاي تفكر مركز مطالعاتي و پژوهشي فكر هستند كه با تاملات بنيادين مفهوم پژوهي و مفهوم سازي مي كنند. يعني حلقه كانون هاي تفكر به منزله سياست پژوهي براي سياست سازي جهت سياستگذاري است. كانون هاي تفكر دو وظيفه مشخص دارند. يكي سياست پژوهي براي سياستگذاري در عرصه علم، سياست، دولت، حكومت، اجتماع و ديگر بررسي برنامه ها، سياست ها، كشف تهديدها، فرصت ها، دريافت توانايي و ضعف هاست. اصول حاكم بر كانون هاي تفكر سه چيز است. يكي دانش پژوهي كه هر فكر نو بنيادي بر شانه تجميع دانايي هاي روش مند قرار دارد. ديگر فكر پژوهي كه دانش پژوهي بر جاي آن نمي نشيند. سوم سياست پژوهي براي سياستگذاري است. تجميع اين اصول موجب احياي فرهنگ فكر بر اساس منطق فكر مي شود و سپس كرسي فكر كه عصاره منطق بنيادين فكر است ضرورت مي يابد. به هر حال اتاق فكر و كانون هاي تفكر فكر نيستند، ولي ابزاري توانا براي احياي آن هستند. فكر چيزي است كه با كشف موانع فكرسازي و درك راهكارهاي فكر سازي و توسعه فكر به وجود مي آيد. پس فكر بنا به منطق خردمندي مشق هاي نوشته شده نيست، ولي سرمشق هاي نوشته شده است. چه ساختاري براي جنبش نرم افزاري علم قابل طراحي است؟ جنبش نرم افزاري علم، مدلي احيايي است و ساختار آن نيز در اين چارچوب تنظيم مي شود. جنبش نرم افزاري علم جنبش فرهنگي ، علمي و فكري براي توليد علم است. اين جنبش با احياي نظريه هاي بومي و كاربردي در صدد توليد دانش به واسطه گستره علم نرم افزاري است. ساختار توليد علم در جامعه علمي ميسر مي شود. بديهي است ايجاد چنين ساختاري به سه صورت شكل مي گيرد. يكي كشف هسته مركزي علم بر اساس منطق احتمالات علمي. ديگر درك حقيقت علم بر پايه آثار و لوازم منطق علمي. سوم دريافت روشن از ساختار فرهنگي، اجتماعي و عقلاني علم در جامعه علمي. توليد علم به مديريت علمي در انديشيدن براي توليد علم و نشر علم نياز دارد. مديريت علمي بايد اولويت ها، راهبردها و سياست ها را مشخص كند و با رفع محدوديت ها، امكانات را فراهم آورد. يعني مديريت علمي علم، مديريت سياست پژوهي براي سياستگذاري است. به هر حال مديريت علمي، نخستين مديريت استراتژيك حكومتي است. |