اين كتاب نخستين مباحث حكومتي بوده كه با رويكرد فلسفي_ منطقي نوشته شده است . در اين كتاب مباحث عقلانيت حكومت، مسئله تئوريزه شده حكومت، بيان و نقد تئوري هاي حكومتي، تئوري حق وجودي و مواجهه حق با دموكراسي مورد بحث قرار گرفته است.
در اين كتاب دو بحث پايه ديگري نيز طرح شده است. يكي روشي براي گفتگوي تمدن ها كه ده روش در آن بيان گرديده است. ديگر تفكري در گفتگوي تمدن ها كه با منطق حكومتي به مسئله تمدن و نياز انسان جديد به تمدن نگريسته است. به ويژه زماني كه اغلب از گفتگوي تمدن ها به صورت ابزاري سخن مي گفتند، رويكرد حكومتي به گفتگوي تمدني در منطق حكومتي دنبال شده است.
 

اين تاملات، پاسخ به شش تامل فلسفي رنه دكارت در تاملات در فلسفه اولي بوده است. پاسخ تاملات شش گانه، نخست در كيهان انديشه منتشر شدند و در سال 1372به صورت كتاب مستقلي به چاپ رسيدند.
تاملات دكارت نخستين كتاب فلسفي در دوره رنسانس بود كه به زبان پارسي برگردانده شده است. بديهي است كه نخستين تاملات فكري بايد متوجه اين ضرورت مي شد تا هر ورودي به تناسب با پرسش مشابه مواجه شود. پاسخ به تاملات شش گانه رويكرد عقلاني _ منطقي داشته و جالب اين كه با اقبال جامعه فلسفي نيز مواجه شده است.
 

در فلسفه ذهن و معني مي خوانيم. چگونه خودآگاهي ذهن به خود ممكن مي شود؟ فلسفه ذهن و معني با پيش گفتاري آغاز نشده كه به مباحث ذهن و آرمان، ذهن و خرد،‌ ذهن و پيش داوري، ذهن و بديهي، ذهن و ادراك، ذهن و منطق صوري، ذهن و موسيقي، ذهن و معني، ذهن و حس، ذهن فعال، ذهن و خودآگاهي،‌ ذهن و مقولات، ذهن در نگاه تاريخي، ذهن و ادراك اجتماعي، ذهن و عادت، ذهن و عليت، ذهن و نسبي گرايي،‌ ذهن و تصديق و ذهن به اصالت پرداخته است.
بحث فلسفه ذهن با چيستي ذهن آغاز شد. سپس بحث در زواياي مختلف مانند سرچشمه ذهن، طرح ذهن، مبناي ذهن،‌ روش شناخت ذهن،‌ اصول ذهن، ويژگي ذهن،‌ پديده هاي ذهن، محتواي ذهن، هست هاي ذهن، توجيه ذهني،‌ تمايز ذهن و عين ، تصوير ذهن،‌ ماهيت ذهن، ‌قصد و اراده دنبال گرديده است.
بخشي به ذهن،‌ زيان و منطق اختصاص يافته و مباحثي مانند زبان و ذهن، رابطه ذهن و زبان و زبان سازي ذهن مورد توجه قرار گرفته است.
ذهن و رياضي بخش خاصي را در برگرفته كه به مباحث سستي ذهن رياضي و اصالت ذهن در رياضيات اشاره گرديده است.
ذهن، زبان و معني لايه ديگري از بحث فلسفه ذهن و معناست. در اين لايه تئوري شك، تئوري زباني، تئوري معني، تئوري صدق به بحث گذاشته شده است.
بخش ذهن و منطق در انديشه فرگه صورت ديگري از فلسفه ذهن و معناست كه مباحثي مانند مفهوم و شئ ، معني و جمله مورد بررسي قرار گرفته است.
بخش گفتاري درباره ذهن به مولفه ذهني، وضعيت ذهني و پارادوكس توجه كرده و سپس در مدل هاي شناختي دنبال شده و در نشانه شناسي، رديابي نشانه ها و شناخت دوگانه شكل گرفته است.
بازنمايي ذهني بخش ديگري است كه به اشاره و نشانه روي ذهني و تئوري هاي نمايشگري پرداخته است.
نقدي بر تئوري هاي ذهن به انواعي از تئوري ها مانند تئوري اشباح ،‌ تئوري قصد، تئوري مفهوم كلي، تئوري حالت، تئوري انقلاب، تئوري حمل ،‌ تئوري دوگانه گرايي، تئوري توازي گرايي، تئوري يگانه گرايي، تئوري يگانه گرايي آرماني، تئوري يگانه گرايي خنثي، تئوري يگانه گرايي مادي، تئوري يگانه گرايي ضد تحويل، تئوري تداعي گرايي، تئوري فراپديدارگرايي، تئوري اتفاق گرايي، ‌تئوري هستي گرايي، تئوري كاركرد گرايي،‌ تئوري فيزيولوژيكي، تئوري حذف گرايي، ‌تئوري ابزارگرايي، تئوري مادي گرايي حالت كانوني، تئوري همانندي و تئوري رفتار گرايي پرداخته است.
خودآگاهي ذهن به خود از طبيعت ادراكي پرسيده شده است. در اين بخش به پنج مدل از آگاهي سخن به ميان آمده و هر يك با زير مجموعه ها طرح شدند.
بخش پاياني به واژگان توصيفي ذهن اختصاص يافته تا در آستانه تحولات علوم شناختي به ذهن پژوهان كمك كند و نمايه نيز به كمك اين بخش آمده است.
 

اين بازشناسي با پيش گفتاري همراهي مي شود كه در آن اجمالي از فلسفه ارسطو بيان شده است. در پيش گفتار مباحثي مانند منطق، طبيعت، زيست شناسي، روان شناسي، مابعدطبيعي، الهيات، نفس و عقل، سياست، اخلاق، فن، ‌خطابه و شعر به بحث گذاشته شده است.
در مقدمه توضيح اجمالي از مفاهمه ارائه گرديده كه كار كوچك اين مفاهمه براي نشان دادن كار بزرگ ابن سيناست. بناي مفاهمه هاي فلسفي كوچك به شمار آوردن كار بزرگ فلاسفه نيست، بلكه به بزرگي فهميدن كارهاي بزرگ است.
بازشناسي فلسفه اين سينا با سه مفاهمه همراه گرديده كه اولي به الهيات نجات، دومي به الهيات شفا و سومي به تعليقات و اشارات و تنبيهات اختصاص يافته است.
مفاهمه اول با موضوع فلسفه شروع شده و سپس به مرور يك دوره كامل فلسفه پرداخته است.
مفاهمه دوم حاوي بخش هايي مانند غرض فلسفه، ملاحظه كلي، احوال علل، لواحق يگانه و بسيار و تناهي علل است.
مفاهمه سوم به بخش هايي مانند تصور عمومي وجود، صنع و ابداع، رد اولويت متكلمين، ثبات بقاي نفس ،خوشي برتر، احوال اهل كمال و همه مي مانند پرداخته است.

پژوهشهاي حكومتي، تفكري سازمان يافته براي تعميق انديشه هاي حكومتي در زير ساخت هاي بنيادين حكومت است. اين انديشه ها بنا به ماهيت بحث ها به ريشه نظر دارند تا به مباحث روساختي. بنابراين هم روشنگرند و هم ممكن است با خوابگردي ذهن فريب باشند و هم نحوه اي از خود اشتغالي عقلاني به شمار مي آيند.
در ديباچه پژوهش هاي حكومتي سه پرسش بنيادين طرح شده است:
1- چرا بايد از حقيقت نخستين اطاعت كنيم؟
2- چرا بايد از حقيقت نخستين اطاعت كرد؟
3- چرا از حقيقت نخستين اطاعت مي كنيم؟
اين پرسش ها در متن پژوهشهاي حكومتي به پرسش هاي عميق تري پيوستند كه چگونه خداوند بر موجودات خود اعمال حكمراني مي كند؟ پاسخ به اين پرسش بنيادين سرمشقي براي حكومت، حكمراني و اعمال حكمراني بشر است.
پژوهش هاي حكومتي با سه بحث فلسفه سياسي، منطق تضاد شناختي و منطق سياست شناختي شروع شده و در «تفكرحكومتي» شكل يافته است.در فلسفه سياسي به چيستي و نحوه شكل گيري پرداخته و در منطق تضادشناختي به سه تضاد منطقي، فلسفي و حكومتي اشاره شده و در تفكر حكومتي به مباحثي مانند آشنايي با تفكر حكومتي، پرسش حكومتي،سرآغاز تفكرحكومتي، انديشه حكومتي و تئوري هاي غايت حقاني مورد ملاحظه قرار گرفته است.
سپس با سه پرسش از «انديشه، سياست و آزادي» وضع جديد پيدا كرده و در«گفتار حكومتي، حكمت و سياست» و نيز «حاكميت »به كمال رسيده است.
دوباره در حكومت برتر شكل منطقي تر يافت و جلوه هاي خود را در حكومت، حاكميت حكيم، حاكم يگانه، تدبيرحكومتي، قلمرو حكمراني، حكمراني روشن، حكومتي به مثابه خير، سيطره بر خرد، سيطره بر اراده، عمل حكومتي،فرمانبري از حاكم، وغايت حكمراني نشان داد.
در نخبه گرايي مباحثي مانند مفهوم نخبه گرايي، پرسش از نخبه گرايي، نخبه گرايي كلاسيك، نخبه گرايي دمكراتيك و كثرت گرايي انتقادي مورد بررسي قرار گرفته است.
فهم پديده مدني يكي از دقيق ترين مباحث در حوزه فلسفه سياسي است. در اين بخش به اموري مانند فهم ساختار مدني،فهم مدل هاي حكومتي،بررسي مباني قانون اساسي، فهم عقلاني حكومت ها و ماهيت مدني به بحث گذاشته شده است.
در علل تئوريزه شدن حكومت هم شش مقدمه بيان شده و هم به تئوري هايي مانند تئوري پايان تاريخ، تئوري انقلاب يا اصلاح، تئوري ليبرال، تئوري گفتگوي تمدن ها، تئوري عدالت، تئوري عدالت توزيعي، تئوري ليبريته و نقد آنها بيان گرديدا است.
مفاهمه با پوپر در حوزه فلسه سياست و عم شناخت صورت گرفته است.
مفاهمه با رالز در سه رويكرد عدالت به مثابه منافع متقابل، عدالت به مثابه بي طرفي و عدالت به مثابه انصاف صورت گرفت. در اين مفاهمه مباحثي مانند دغدغه رالز، رضامندي، توزيع و فرصت برابر، فايده گرايي، عدالت به مثابه انسان،موازنه برابر، اصل انتخاب عقلاني، انسان و خير، كشف تعارض بنيادين، چيستي عدالت، عدالت و حق وجودي، عدالت و تساوي، لغزش تئوري عدالت، آزادي و عدالت، رضايت نخستين، توافق و تعارض، تئوري خير، تمايلات بشري، مقتضاي نفع، انتضار مشروعف توزيع عدالت، شايستگي اخلاقي، قرارداد اجتماعي، حق وجودي، وضعيت نخستين، توافق عقلاني، نظريه عدالت، اصول نخستين و اصول عقلانيتبيين شده است.
مفاهمه با نوزيك به بحث دولت حداقل، عدالت توزيعي،محدوديت ها و هدف هاي اخلاقي، محدوديت هاي جانبي، محدوديت هاي مجاز، عدالت توزيعي، نظريه استحقاق، اصول تاريخي، هدف و نتيجه، الگوسازي، آزادي و واژگون شدن الگوها اشاره گرديده است..
در كانون هاي تفكر به ضرورت كانون هاي تفكر، تاريخ هسته هاي كانوني، چيستس كانون هاي تفكر، انواع كانون هاي تفكر، ساختار كانون هاي تفكر، ويژگي كانون هاي تفكر، وظايف كانون هاي تفكر، هدف كانون هاي تفكر، كانون هاي تفكر براي چه، سير تحول كانون هاي تفكر، موج هاي كانون هاي تفكر، مفاهيم كانون هاي تفكر، توسعه كانون هاي تفكر، ملاحظات كانون هاي تفكر، مديريت كانون هاي
تفكر، تاثير كانون هاي تفكر، نفوذ و توفيق كانون هاي تفكر، كاركرد كانون هاي تفكر، اولويت منطقي كانون هاي تفكر، مكانيسم سياست پژوهي و چه بايد كرد توجه شده است.
در دولت به منزله كانون هاي تفكر مباحثي مانند نقش دولت در توسعه كانون هاي تفكر، انتظار كانون هاي تفكر از دولت، بازارسازي كانون هاي تفكر، بستسازي، نظام سازي و استراتژي سياست گذاري به گذاشته شده است.
در منطق دولت سازي سه مسئله طرح مسئله هاي دولت، طرح راه حل ها وگشودن تاريكي ها به واسطه احياي فكرسازيصورت گرفته است.
تئوري اتاق فكرحكومتي مباحثي مانند نظريه فكرحكومتي،شناسايي فكر، مفاهيم بنيادين فكر،ضرورت اتاق فكر، نقش كليدي فكر، كاركرد هاي فكر، ادبيات اتاق فكر، اتاق فكر به تناسب موضوع،سيستمي بودن اتاق فكر، وضع بشري اتاق فكر، مركز استراتژيست هاي فكر، دغدغه اتاق فكر، مفاهمه فكر، اصول پارادايم فكر، نقد گفتمان وضعيت، امكان فكرسازي، فكرآگاهي و فكرپژوهي،روش فكركردن، پايگاه فكرسازي، توجيه فكر، تشكيل اتاق فكر، توضيح شكلي اتاق فكر وضرورت كرسي فكر بحث شده است.
در فرهنگ آموزش بيمار است مباحثي مانند فرهنگ آموزش، آموزش جديد، نظام آموزشي، فناوري و آموزش، آموزش و جامعه و نگاهي به فرداي آموزش مورد بررسي قرار گرفته است.
در فتوحاتي در تمدن شناسي رويكرد حكومتي به مباحث تمدن صورت گرفته است.
تاملاتي در تبليغات انتخاباتي نخستن رويكرد عقلاني- منطقي به مباحث انتخاباتي بوده كه با رسانه و مخاطب آن شروع شده و دولت ومبارزه انتخاباتي و در تبليغات سفيد، خاكستري و سياه شكل گرفت.
حكومت عقلاني بحث پاياني پژوهش هاي حكومتي است. در اين بخش به مباحثي مانند هنر حكومت، انواع حكومت، فضيلت و حكومت، چيستي حكومت، حكومت شايسته، حكومت مردمي، حكومت نخبه ها، فضاي سياسي عقلاني، جنبه هاي عقلاني شدن، جهان خردي، اساس حكومت عقلاني، عقلانيت مدني، مشروعيت نظام عقلاني، نشانه حكومت برتر، حكومت مبتني بر خرد و حكومت عقلاني مورد توجه قرار گرفته است.

 

اين مفاهمه حاوي پيش گفتاري است كه وضعيت فلسفي كانت را توجيه مي كند تا راه ورودي در كانت پژوهي به وجود آورد. سپس در مقدمه به فيلسوفاني اشاره شده كه شناسايي آنان موجب آشنايي با زير ساخت هاي تفكر كانت مي شود.
بازانديشي فلسفه كانت در سه وضع مفاهمه اي دنبال شده كه نخست به تمهيدات و دوم به نقد قوه حكم و سوم به نقد عقل محض و بنياد مابعدطبيعي اخلاق اختصاص يافته است.
مفاهمه اول يا پيش گفتاري آغاز شده كه در آن محورهايي مانند تاريخ فلاسفه، تاريخ فلسفه، فلسفه فلسفه و پديداري ترس و لرز مورد توجه قرار گرفته است.
مفاهمه اول به شش بخش تقسيم شده كه بخش اول به منابع مابعد طبيعت، شناسايي متافيزيكي، اصل مشترك احكام تحليلي، احكام تاليفي و تناقض، احكام مابعدطبيعي و بخش دوم به اصل كلي اولي و دومي و بخش سوم به پرسش استعلايي و بخش چهارم به منطق مكان و زمان و بخش پنجم به مسئله استعلايي و بخش ششم به امكان مابعدطبيعي پرداخته است.
مفاهمه دوم با پرسش از مابعدطبيعت شروع شده و در چند بخش دنبال گرديده است. بخش اول پيدايش مابعدطبيعي و بخش دوم قضاياي رياضي و بخش سوم اصل اين هماني و بخش چهارم پرسش كلي و بخش پنجم پرسش اصلي استعلايي مورد توجه قرار گرفته است.
مفاهمه سوم با پيش گفتاري وضعيت بحث طرح و سپس در چند بخش بحث دنبال شده است. بخش اول فلسفه و ضرورت استعلايي و بخش دوم عقل محض و بخش سوم امكان داوري و بخش چهارم اصول كلي و بخش پنجم پرسش آغازي و بخش ششم مكان و زمان و بخش هفتم توصيف مفهوم خود و بخش هشتم به فلسفه سياسي پرداخته است.